Grzybica skóry owłosionej

Odmiana powierzchowna wywołana przez grzyby antropofilne

Postać powierzchowna grzybicy skóry owłosionej jest wywołany dwoma gatunkami grzybów. Zarodniki jednego z nich sytuują się wewnątrzwłosowo i przypominają worek z orzechami, natomiast zarodniki drugiego gatunku umiejscawiają się zarówno wewnątrz- jak i zewnątrzwłosowo, tworząc coś na kształt pochewki, tak że zakażony włos przypomina patyczek oblany klejem i posypany piaskiem. W grzybicy woszczynowej natomiast zarodniki ułożone są bezładnie i niekiedy zawierają pęcherzyk powietrza. Grzybica powierzchowna skóry owłosionej głowy dotyczy głównie dzieci, choć dorośli również mogą ulec zakażeniu przez przedmioty lub bezpośredni kontakt. Zakaźność grzybic jest na tyle duża, by powodować lokalne epidemie w środowiskach dziecięcych - przedszkolach czy szkołach.

Grzybica strzygąca powierzchowna owłosionej skóry głowy

Grzybica strzygąca powierzchowna owłosionej skóry głowy charakteryzuje się występowaniem ognisk złuszczających, z jakby przystrzyżonymi nierówno włosami. Zmianom towarzyszy niewielki stan zapalny. Istotnym jest fakt, że choroba nie powoduje bliznowacenia ani trwałego wyłysienia.

Ogniska chorobowe są zazwyczaj drobne i liczne. Ich powierzchnia złuszcza się otrębiasto. Włosy rosnące w zmianie skórnej są nierówno połamane i mają szarawy odcień. W zmianie widać również liczne czarne punkciki, które są w rzeczywistości ułamanymi włosami - stąd też nazwa grzybica strzygąca. Przebieg choroby jest przewlekły. Niekiedy dochodzi do samoistnego ustąpienia objawów choroby po okresie pokwitania. Zmiany nie pozostawiają blizn a włosy odrastają w niezmienionej formie i liczbie. Tę grzybice różnicuje się zazwyczaj z łupieżem zwykłym, łuszczycą lub łysieniem plackowatym. W razie wątpliwości rozstrzyga badanie mikroskopowe włosa i wynik posiewu materiału ze zmian.

Grzybica drobnozarodnikowa powierzchowna owłosionej skóry głowy

Grzybica drobnozarodnikowa charakteryzuje się występowaniem złuszczających ognisk z niewielkim odczynem zapalnym w obrębie owłosionej skóry głowy. Włosy w obrębie zmian są równo ułamane, co stanowi odróżnienie od grzybicy strzygącej.

Ogniska chorobowe są mniej liczne, niż w grzybicy strzygącej, są natomiast bardziej rozległe. Włosy w obrębie zmienionej chorobowo skóry są równo ułamane na poziomie kilku milimetrów ponad powierzchnią skóry i są otoczone charakterystyczną białą pochewką. Pochewka ta jest lepiej widoczna po wycięciu włosa zajętego procesem chorobowym. Przebieg choroby również jest przewlekły a w przypadkach nieleczonych z reguły dochodzi do samoistnego ustępowania wykwitów po okresie pokwitania. Zmiany skórne różnicuje się z grzybicą strzygącą oraz łupieżem zwykłym. O rozpoznaniu rozstrzyga badanie mikroskopowe włosa oraz wyniki badań mikrobiologicznych.

Grzybica woszczynowa owłosionej skóry głowy

Grzybica woszczynowa owłosionej skóry głowy charakteryzuje się występowaniem tarczek woszczynowych w obrębie zmienionej chorobowo skóry oraz gojeniem się z powstaniem blizn i trwałego wyłysienia w miejscu ognisk choroby.

Tarczki w grzybicy woszczynowej mają postać zagłębionych, żółtych strupów i są w swej istocie kolonią grzyba, który zaatakował skórę głowy i włosy. Wykwity te mają od kilku milimetrów do 1 - 2 cm. Włosy w obrębie zmian są suche, matowe i łatwo się łamią. Po usunięciu tarczek woszczynowych na głowie pozostaje blizna, na której nie wyrosną już nowe włosy. Bywa jednak, że grzybica woszczynowa przebiega bez występowania typowych tarczek - mówi się wtedy o odmianie beztarczkowej (łupieżopodobnej i łuszczycopodobnej). Chorobę różnicuje się tylko w przypadku, gdy mamy do czynienia z postacią beztarczkową, ponieważ typowa postać tarczkowa nie przedstawia sobą trudności diagnostycznych. W odmianie beztarczkowej rozpoznanie stawia się na podstawie badania mikroskopowego i mikrobiologicznego.

Odmiana z odczynem zapalnym wywołana przez grzyby zoofilne

Odmiana grzybicy skóry owłosionej wywołana przez grzyby zoofilne charakteryzuje się bardzo nasilonym stanem zapalnym i ropnymi zmianami w ujściu mieszków włosowych. Zarodniki grzyba odzwierzęcego ułożone są zarówno wewnątrz - jak i zewnątrzwłosowo. Do zakażenia dochodzi w wyniku bezpośredniego kontaktu z chorym zwierzęciem. U dzieci choroba dotyczy tylko skóry głowy, natomiast u dorosłych może również objąć swym zasięgiem również skórę i włosy brody lub wąsów.

Zmiany zapalne mają charakter guzów o nierównej powierzchni i są wyraźnie odgraniczone od otoczenia. Mają tendencję do zlewania się i skupiania. Typową cechą choroby jest wydobywająca się z ujść mieszków włosowych treść ropna, która zasycha na powierzchni skóry strupy. Włosy w obrębie ognisk chorobowych dają się łatwo usunąć. Zmiany skórne ustępują zazwyczaj nie pozostawiając śladu w postaci blizny czy trwałego wyłysienia. Niekiedy obserwuje się zjawisko samoistnego wyleczenia, do którego dochodzi po usunięciu zakażonych włosów. Bardzo typowa i odróżniająca ten typ grzybicy od innych odmian jest silna reakcja alergiczna na antygeny grzyba. Diagnozę wstępną potwierdza się badaniem pod mikroskopem oraz wynikiem hodowli mikrobiologicznej materiału ze zmian chorobowych. Niekiedy obraz kliniczny przypomina objawy figówki gronkowcowej lub czyraczności i z tymi schorzeniami najczęściej różnicuje się grzybicę zoofilną.

Małgorzata Kowalska
  • Stefania Jabłońska Sławomir Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.

dermatologia24.pl » Grzybice skóry » Grzybica skóry owłosionej