Obumieranie tłuszczowe

Obumieranie tłuszczowe jest to proces polegający na stopniowym zaniku tkanki tłuszczowej w bardzo charakterystyczny sposób. Na skórze pojawiają się dobrze odgraniczone, naciekowe ogniska o lekko żółtawym zabarwieniu z widocznym zanikiem w części centralnej. Wykwity lokalizują się najczęściej na przednich powierzchniach podudzi i bardzo często występują u ludzi z cukrzycą typu II dorosłych lub cukrzycą utajoną. Schorzenia te są na tyle mocno ze sobą powiązane, że często objawy skórne są przyczynkiem do rozpoznania cukrzycy i pierwszym jej symptomem lub też mogą nawet wyprzedzać pełnoobjawową cukrzycę o wiele miesięcy lub lat. Przypadki tego schorzenia bez współwystępującej cukrzycy należą do rzadkości i w zasadzie zalicza się je do odrębnej grupy chorób.

W wyniku zmian naczyniowych o typie mikroangiopatii dochodzi do odkładania się glikoprotein w ścianach drobnych naczyń oraz do wtórnego gromadzenia się komórek tłuszczowych w obrębie zaburzonego kolagenu. W ten sposób zaburzeniom ulega budowa tkanki podskórnej i dochodzi do wystąpienia charakterystycznych zmian skórnych. W przypadku, gdy mamy do czynienia z objawami choroby niezwiązanej z cukrzycą, zmiany naczyniowe mogą być związane z nadciśnieniem tętniczym lub miażdżycą.

Plamy na skórze w przebiegu obumierania tłuszczowego mają kolor żółtobrunatny lub żółto fioletowy. Są wyraźnie odgraniczone od otaczającej zdrowej skóry i można zaobserwować ich powolne obwodowe szerzenie się. W części środkowej uwidacznia się zanik podskórny a przez ścieńczały naskórek widoczna jest zazwyczaj sieć drobnych naczyń podskórnych. Niekiedy plamy wykazują skłonność do rozpadu a na ich miejscu pojawiają się bolesne i trudno gojące się owrzodzenia. Czynnikiem wywołującym zmiany wrzodziejące są zazwyczaj nawet niewielkie urazy mechaniczne. Wyszczególnioną odmianę choroby stanowią ogniska chorobowe, które pojawiają się na owłosionej skórze głowy i na czole. Na obwodzie zmian skórnych zaobserwować można wałowaty naciek zapalny. Utkanie histologiczne zmian w obrębie głowy różni się nieco od klasycznych cech obumierania tłuszczowego. Przebieg choroby ma charakter przewlekły. Na szczęście zmiany skórne nie powodują zazwyczaj dodatkowych objawów. Niekiedy podobne zmiany skórne obserwuje się u dzieci z rozpoznaną cukrzycą typu I, jednak przypadki te należą do rzadkości.

Leczenie obumierania tłuszczowego rozpoczyna się zazwyczaj od dokładnej kontroli i poprawy parametrów wyrównania choroby podstawowej, czyli cukrzycy. Do tego dołącza się dodatkowo leki naczyniowe, takie jak wyciągi z kasztanowca, kwas nikotynowy czy pentoksyfilina. W przypadku, gdy nie stwierdza się współistniejącej cukrzycy, stosuje się tylko leki naczyniowe dostosowane do rodzaju stwierdzonych zaburzeń. Wykazano również, że dobre rezultaty uzyskano przy pomocy penicyliny prokainowej podawanej w dużych dawkach w powtarzających się cyklach. Z racji sporej rozległości zmian skórnych zalecane jest również leczenie miejscowe. Polega ono na stosowaniu opatrunków zamkniętych ze steroidami o średniej mocy, jednak terapia ta obejmuje tylko obwodową część ognisk chorobowych. Ominięcie centralnego zaniku wynika z jednego z działań niepożądanych sterydów, którym jest właśnie zwiększone ryzyko powstawania zaników podskórnych.

Małgorzata Kowalska
  • Stefania Jabłońska Sławomir Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.

dermatologia24.pl » Choroby skóry związane z zaburzeniami metabolicznymi » Obumieranie tłuszczowe