Owrzodzenia podudzi

Owrzodzenia podudzi dotykają najczęściej kobiety w starszym wieku i ma silny związek z zespołem żylakowym i zmianami troficznymi w obrębie podudzi -zwłaszcza w ich 1/3 dolnej części. Choroba powstaje najczęściej na skutek zaburzeń naczyniowych. Zaburzenia te mogą dotyczyć zarówno żył jak i tętnic. W przypadku naczyń żylnych są to najczęściej żylaki a w przypadku tętnic - zamknięcie naczynia w przebiegu procesu miażdżycowego.

Owrzodzenia podudzi w swej pełnej postaci jest zazwyczaj poprzedzona zastojem w krążeniu żylnym z początkowym obrzękiem a później ścieńczeniem skóry w okolicy żylaków. Skóra w tym miejscu jest ciemniejsza, cienka i sucha. Łatwo ulega urazom, które bardzo trudno i długo się goją. Charakterystyczna ciemna barwa zmienionej troficznie skóry ma bezpośredni związek z odkładaniem się barwinka krwi w skórze i tkance podskórnej. Na skutek towarzyszącym zmianom troficznym zmian zapalnych w obrębie naczyń, dochodzi do powstania owrzodzeń w obrębie zmienionej skóry, które poszerzają się odwodowo przez rozpad.

Owrzodzenia wykazują różne cechy morfologiczne, które zależą najczęściej od głębokości i szybkości szerzenia się zmian. Jeśli owrzodzenie utrzymuje się dostatecznie długo, może dojść do przerostu tkanki łącznej wokół brzegów rany - tworzy się wtedy tak zwane owrzodzenie stwardniałe. Wykwity skórne umiejscawiają się najczęściej na przedniej i przyśrodkowej części podudzia i jego dolnej 1/3 części - zwłaszcza w okolicy kostek.

Jak już wspomniano, choroba częściej dotyka kobiety w starszym wieku. Schorzenie może utrzymywać się wiele miesięcy a nawet lat. Po ustąpieniu zmian skórnych pozostają niekiedy rozległe blizny. Schorzenie wykazuje skłonność do nawrotów, zazwyczaj po drobnych nawet urazach w zmienionej troficznie okolicy. Istnieje również sytuacja, w której mimo zakrzepów żylnych nie dochodzi do powstania owrzodzeń na skórze. Wówczas wokół zmienionych zapalnie naczyń pojawia się proces włóknienia wokół naczyń, co może prowadzić w efekcie do twardzino podobnego stwardnienia podudzi.

Owrzodzenia pochodzenia tętniczego różnią się nieco od zmian o podłożu żylnym. Powstają w skórze uprzednio niezmienionej chorobowo i cechują się bardzo żywą bolesnością. U młodych osób natomiast wyjątkowo długo utrzymujące się owrzodzenia z dużą skłonnością do nawrotów mają często związek z wrodzonym niedoborem enzymu prolidazy.

Leczenie owrzodzeń podudzi jest procesem długotrwałym i żmudnym i niestety niekiedy nie odnosi zamierzonych skutków. W razie stwierdzenia przewlekłej niewydolności żylnej wskazane jest podawanie leków poprawiających stan naczyń krwionośnych. Korzystne działanie wykazują pochodne flawonowe oraz takie leki jak rutozyd. Miejscowo konieczna jest najczęściej pomoc specjalisty - chirurga lub przeszkolonej pielęgniarki. Rana wymaga odkażania za pomocą okładów lub maści. Do tego stosuje się aerozole z antybiotykami lub azotan srebra, gdy mamy do czynienia z przyrosłymi ziarninami zapalnymi. Bardzo korzystne działanie - zwłaszcza w przypadku rozległych owrzodzeń - mają specjalne opaski uciskowe i opatrunki wchłaniające wydzielinę, które zmienia się w zależności od rozległości zmian i ilości wydzieliny ropnej z rany.

Jeśli mamy do czynienia z defektem enzymu prolidazy, dobre efekty uzyskuje się przy pomocy maści z proliną i glicyną w odpowiednich proporcjach. Niekiedy konieczne jest leczenie chirurgiczne. Wykonuje się usunięcie żylaków po oczyszczeniu owrzodzenia, leczenie zmian naczyń tętniczych. W ciężkich postaciach choroby może być potrzebne wycięcie owrzodzenia z wykonaniem autoprzeszczepienia skóry ze zdrowej okolicy - najczęściej z uda, pośladka lub przedramienia. W przebiegu leczenia - zwłaszcza jego miejscowej postaci - stosunkowo często dochodzi do reakcji alergicznych na leki. Mogą pojawić się wyprysk podudzi czy uogólniona wysypka. Ma to bezpośredni związek z miejscową nadwrażliwością na leki w miejscu zmienionym chorobowo.

Małgorzata Kowalska
  • Stefania Jabłońska Sławomir Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.

dermatologia24.pl » Choroby naczyniowe skóry » Owrzodzenia podudzi