Plamica hiperergiczna

Plamica hiperergiczna (alergiczne lub leukoklastyczne zapalenie naczyń) to choroba, w której na skórze pojawiają się rozsiane wykwity krwotoczne, grudkowe, obrzękowe lub pęcherzowe ze skłonnością do rozpadu. Wysiewom zmian niekiedy towarzyszą bóle stawowe. Mechanizm powstawania choroby opiera się na odkładaniu się kompleksów immunologicznych w ścianach naczyń (reakcja nadwrażliwości typu III). Naczynia w miejscu gromadzenia się kompleksów ulegają uszkodzeniu i degeneracji a wokół nich pojawiają się liczne komórki zapalne.

Czynnikiem wywołującym objawy plamicy hiperergicznej mogą być zakażenia bakteryjne - głównie paciorkowce, ale też leki czy niektóre pokarmy. Kompleksy immunologiczne niszczą ściany naczyń krwionośnych, ale gromadzą się również w skórze pozornie zdrowej - z tej właśnie okolicy pobiera się wycinki do badania histologicznego, niezbędnego do postawienia ostatecznego rozwiązania. Zmiany skórne o typie grudek, pęcherzyków krwotocznych lub obrzęków najczęściej pojawiają się w obrębie wyprostnych części kończyn, jednak wykwity krwotoczne mogą pojawić się praktycznie wszędzie.

Charakterystyczną odmianą plamicy hiperergicznej jest odmiana Schoenleina-Henocha. W tym typie choroby zmianom skórnym towarzyszą zaburzenia funkcji nerek. W kłębuszkach nerkowych wykrywane są złogi kompleksów immunologicznych. Poza tym może dojść do wystąpienia objawów zapalenia otrzewnej (tzw. ostrego brzucha). We krwi stwierdza się stosunkowo często przeciwciała typowe dla ziarniniakowatości Wegenera. Przebieg choroby może być różny - ostry, podostry lub przewlekły z tendencją do nawrotów. Stan ogólny chorych jest najczęściej dobry, jednak w przypadku zajęcia nerek lub układu pokarmowego, może ulec znacznemu pogorszeniu. Co ciekawe, w badaniach krwi nie stwierdza się zaburzeń w obrębie układu krzepnięcia.

Plamica hiperergiczna wymaga różnicowania z guzkowym zapaleniem tętnic oraz z krwotoczną postacią rumienia wielopostaciowego. Schorzenie jest leczone przy pomocy kortykosteroidów połączonych z sulfonami. Niekiedy podaje się też kolchicynę lub pentoksyfilinę. Antybiotyki są stosowane wówczas, gdy dojdzie do nadkażeń bakteryjnych zmian skórnych. Dodatkowo pacjenci przyjmują leki wzmacniające naczynia krwionośne, takie jak wapń, rutyna czy kwas askorbinowy. Miejscowo stosuje się maści aerozole z antybiotykami i kortykosteroidami.

Małgorzata Kowalska
  • Stefania Jabłońska Sławomir Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.

dermatologia24.pl » Choroby naczyniowe skóry » Plamica hiperergiczna