Pokrzywka

Pokrzywka to niejednorodny zespół objawów, którego wspólnym czynnikiem jest występowanie wykwitu pierwotnego w postaci bąbla pokrzywkowego. Jest to rodzaj obrzęku, różowy lub porcelanowo biały, który pojawia się i znika bardzo szybko. W istocie jest to twardy, często bolesny guzek o różnorodnym kształcie - od okrągłego do festonowatego (jak obrączka). Jest zawsze wyraźnie odgraniczony od otoczenia i pojawia się w różnych miejscach na całym ciele. Bąbel może być pojedynczy lub mnogi, niekiedy może osiągnąć bardzo duże rozmiary.

Pokrzywka sama w sobie jest bardziej uciążliwa, niż groźna dla pacjenta. Groźna staje się wówczas, gdy pojawiają się objawy towarzyszące, takie jak obrzęk błon śluzowych jamy ustnej i dróg oddechowych. Jeśli dojdzie do obrzęku w obrębie krtani, istnieje ryzyko wystąpienia duszności i zagrożenia dla życia pacjenta. Pokrzywkę można podzielić na ostrą, przewlekłą oraz przewlekłą przerywaną. O podziale decyduje długość trwania choroby. Pokrzywkę powodują rozmaite czynniki - wziewne, pokarmowe, leki, bakterie.

Diagnostyka pokrzywki

Aby rozpoznać pokrzywkę, należy zaobserwować i potwierdzić występowanie charakterystycznych bąbli na skórze, które utrzymują się przez krótki czas, są swędzące i nie pozostawiają śladu po ustąpieniu. Do tego najczęściej dochodzi charakterystyczny wywiad, gdyż zazwyczaj objawy pojawiają się po ekspozycji na znany pacjentowi alergen.

Badania diagnozujące pokrzywkę nie odbiegają od rutynowych badań przeprowadzanych w diagnostyce chorób alergicznych. Przeprowadza się testy wyłączania podejrzanych substancji lub ekspozycji na domniemany alergen. Arsenał badań jest bardzo obfity a wybór odpowiedniego testu zależy od tego, jaki rodzaj pokrzywki jest podejrzewany u danego pacjenta. Stosuje się testy wykluczenia a następnie ekspozycji. W pokrzywce z zimna lub cieplnej stosuje się ekspozycję na dany czynnik fizyczny (najczęściej jest to zimna lub ciepła woda), by po kilku, kilkunastu minutach odczytać wyniki.

Istnieją również testy wykonywane z krwi, które wykrywają swoiste przeciwciała przeciwko danemu alergenowi podejrzewanemu o wywoływanie objawów pokrzywki. Ciekawym testem jest test klockowy, który ma za zadanie wykryć u chorego pokrzywkę z ucisku. Polega on na tym, że chory na okres jednej godziny siada na klocku podłożonym pod jeden pośladek. Po godzinie ocenia się powstałą zmianę - czy ma ona charakter zwykłego odgniecenia czy też pojawił się bąbel. Test może nie jest zbyt wyrafinowany i wymaga sporo cierpliwości od pacjenta, jednak doskonale pokazuje problem i pozwala dotrzeć do prawidłowej diagnozy.

Leczenie pokrzywki

Po zdiagnozowaniu typu pokrzywki należy odpowiednio dobrać metodę leczenia. Leczenie ma charakter zarówno przyczynowy, jak i objawowy.

W pokrzywkach wywołanych pokarmami najlepszym lekarstwem jest wyeliminowanie szkodliwej substancji z diety, co nie zawsze jest prostym zadaniem. Chociaż by salicylany, na które wiele osób jest uczulonych to nie tylko aspiryna, ale też cytrusy, kora brzozy czy buraki.

W pokrzywkach wywołanych czynnikami fizycznymi najczęściej stosuje się leki antyhistaminowe (na przykład difenhydramina). Podejmuje się też próby odczulania na alergen przez powolne oswajanie organizmu z zimnem czy promieniami słonecznymi. Jednak wyniki tej terapii rzadko są zadowalające a samo leczenie jest długotrwałe i uciążliwe dla pacjenta, ze względu na konieczność częstych wizyt u lekarza.

W pokrzywce cholinergicznej sprawdzają się leki antyhistaminowe, ale też preparaty przeciw nadmiernemu poceniu lub łagodne leki uspokajające, gdy choroba ma podłoże psychologiczne.

Natomiast w pokrzywce ostrej podaje się leki przeczyszczające, które przyspieszają usuwanie alergenu z przewodu pokarmowego. Dobre rezultaty przynosi też witamina C oraz wapń (popularne wapno do picia), które skraca czas choroby.

Małgorzata Kowalska
  • Stefania Jabłońska Sławomir Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.
  • Andrzej Szczeklik: Choroby wewnętrzne.

dermatologia24.pl » Alergiczne choroby skóry » Pokrzywka