Półpasiec

Półpasiec jest chorobą, która również jest wywołana wirusem z grupy opryszczek. Jednak jest to wirus VZV - varicella zoster virus. Wirus ten jest odpowiedzialny za popularną ospę wietrzą, jednak nieliczne osoby zdają sobie sprawę z tego, że również półpasiec jest skutkiem zakażenie VZV. Po przechorowaniu ospy wietrznej wirus nie jest całkowicie usuwany z organizmu a pozostaje w uśpieniu w zwojach nerwowych. W wyniku dużego stresu lub spadku odporności - sytuacji typowej dla osób starszych i przewlekle chorych - dochodzi do reaktywacji uśpionego zakażenia i wystąpienia objawów choroby. Osoby chore na półpaśca nie mogą nikogo zarazić półpaścem, mogą natomiast spowodować wystąpienie objawów ospy wietrznej, co wynika z opisanej już zależności między tymi chorobami.

Wykwitem pierwotnym w półpaścu jest pęcherzyk surowiczy o dość trwałej pokrywie, przez co rzadko dochodzi do przerwania i powstania owrzodzenia. Półpasiec może przybierać rozmaite formy kliniczne - mianowicie postać zgorzelinową, krwotoczną, oczną oraz uogólnioną. Charakterystyczne dla tej choroby jest umiejscowienie, któremu półpasiec zawdzięcza swoją nazwę. Mianowicie zmiany grupują się i układają na przebiegu nerwów, w ogromnej przewadze jednostronnie. Typową lokalizacją są międzyżebrza - zmiany układają się pasmowato, zajmując jedno międzyżebrze i nie przekraczając linii środkowej ciała. Zmiany skórne mogą również pojawić się na twarzy, jednostronnie na czole i skroni lub policzku. Zdarza się, ze dochodzi do zajęcia spojówek i rogówki, na której bolesne owrzodzenia mogą goić się w postaci blizn, co niekiedy doprowadza do upośledzenia widzenia.

Typowym objawem półpaśca jest nerwoból pojawiający się na około dwa - trzy tygodnie przed powstaniem wykwitów skórnych. Samym zmianom skórnym również często towarzyszy świąd lub ból a u osób starszych dosyć często ból pozostaje nawet po ustąpieniu objawów skórnych. Taka sytuacja jest bardzo niekomfortowa dla pacjenta tym bardziej, ze jest to ból - zwany neuralgicznym, z którym ciężko walczyć, a który skutecznie może wyłączyć daną osobę z codziennego życia.

U osób starszych lub z obniżoną odpornością może dojść do uogólnienia się zmian skórnych, która to postać choroby ma ciężki i długotrwały przebieg. Półpasiec za ogół pozostawia trwałą odporność i raz przechorowany pozwala o sobie zapomnieć. Jednak wystąpienie bólu neuralgicznego lub nawrót choroby powinien skłaniać do poszukiwania nowotworu, zwłaszcza układu chłonnego, lub innych chorób przebiegających z zaburzeniem układu odpornościowego. Powikłaniem przebycia półpaśca może być, poza zajęciem rogówki, częściowa utrata słuchu lub czucia na twarzy spowodowana porażeniem nerwów w tym rejonie. Na szczęście do tego typu komplikacji dochodzi wyjątkowo rzadko.

Półpaśca leczy się tym samym lekiem, co opryszczkę, czyli acyklowirem. Lek można podawać doustnie a w cięższych przypadkach i w postaci rozsianej - dożylnie w trakcie hospitalizacji. Oprócz acyklowiru stosuje się również walacyklowir. By zapobiec powstaniu bólu neuralgicznemu, niekiedy podaje się też niewielkie dawki glikokortykosteroidów. Podaje się również leki przeciwbólowe oraz miejscowe leki przeciwświądowe. Wskazane jest podanie witamin z grupy B, głównie B1 oraz B12. w razie nadważenia zmian skórnych stosuje się maści lub aerozole z antybiotykiem. Niezakażone zmiany skórne ustępują bez pozostawienia śladu - podobnie jak w ospie wietrznej.

Małgorzata Kowalska
  • Stefania Jabłońska Sławomir Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.
  • Honorata Błaszczyk, Anna Zalewska Janowska: Choroby skóry.

dermatologia24.pl » Wirusowe choroby skóry » Półpasiec