Rumień guzowaty

Rumień guzowaty to ostro zapalne, bolesne guzy, umiejscowione zazwyczaj w obrębie podudzi na ich przedniej części. Guzy nie ulegają rozpadowi i ustępują bez pozostawienia blizn.

Przyczyna rumienia guzowatego może być rozmaita a pewną rolę grają tu mechanizmy odpowiedzi immunologicznej. Czynnikami wywołującymi objawy mogą być zakażenia bakteryjne, głównie paciorkowce i Yersinia enterocolitica oraz prątki gruźlicy. Gruźlica w ten sposób przebiega często u dzieci. Również w rzadszych schorzeniach, takich jak sarkoidoza czy trąd, może dojść do wystąpienia objawów choroby.

Wśród zakażeń wirusowych mogących doprowadzić do wystąpienia zmian skórnych o typie rumienia guzowatego wymienia się zakażenie wirusem EBV wywołującym mononukleozę zakaźną. Kolejną chorobą zakaźną będącą powiązaną z rumieniem guzowatym jest toksoplazmoza. Niektóre leki - sulfonamidy, salicylany, gestageny - mogą też być przyczyną bolesnych zmian skórnych. Tu uwagę zwracają zwłaszcza gestageny, będące składnikiem tabletek antykoncepcyjnych. Na końcu rumień guzowaty może pojawić się w przebiegu chorób przewlekłych, takich jak choroba Crohna czy colitis ulcerosa. Wreszcie w części przypadków zmiany skórne pojawiają się bez ustalonej przyczyny.

Rumień guzowaty zaczyna się nagle i zazwyczaj towarzyszą jej podwyższona temperatura ciała oraz bóle stawów. Na przedniej powierzchni podudzi pojawiają się bardzo bolesne, żywoczerwone a następnie sinawe i sino brunatne wykwity guzowate. Zmiany skórne są najczęściej mnogie o średnicy kilku centymetrów, choć pojedyncze ogniska mogą osiągać znaczne rozmiary. Guzy maja niewielką tendencję do zlewania się. Nigdy natomiast nie ulegają rozpadowi. Choroba trwa od dwóch do sześciu tygodni. Zmiany wykazują sezonowość - częściej pojawiają się jesienią i wiosną. Mają niewielką skłonność do nawrotów. Niekiedy rumieniowi guzowatemu towarzyszą zmiany o typie rumienia wielopostaciowego, zwłaszcza, gdy choroba jest wywołana przez leki.

Leczenie zmian skórnych ma charakter ogólny oraz miejscowy. Ogólnie podaje się antybiotyki o szerokim spektrum działania w momencie, gdy mamy do czynienia z zakażeniem bakteryjnym. Odstawia się leki mogące wywołać takie objawy. Starszą metodą leczenia, obecnie powracającą do łask, jest podawanie roztworu jodyny do picia. W gruźlicy lub sarkoidozie podaje się odpowiednio leczenie przeciwprątkowe lub glikokortykosteroidy. Miejscowo zaleca się okłady z ichtiolu, maści metanabolowi lub zawierające niewielkie stężenia steroidów.

Małgorzata Kowalska
  • Stefania Jabłońska Sławomir Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.

dermatologia24.pl » Rumieniowe choroby skóry » Rumień guzowaty