Skóra - budowa i czynności

Niewiele osób zdaje sobie sprawę z faktu, iż skóra to nie tylko pokrycie naszego ciała, ale również narząd pełniący wiele istotnych dla naszego organizmu funkcji. Jej powierzchnia wynosi około 2 m kw. a jej elastyczność pozwala na rozciągnięcie do wymiarów boiska tenisowego.

Skóra przede wszystkim ochrania narządy wewnętrzne przed szkodliwym wpływem środowiska zewnętrznego. Jednocześnie skóra ma za zadanie utrzymać równowagę między ustrojem a otoczeniem. Bierze również czynny udział w regulacji temperatur. Posiada zdolności wydzielnicze, przez co reguluje gospodarkę wodno - elektrolitową oraz resorbcyjne - przez nią wchłaniane są rozmaite substancje. Nie należy też zapominać o tym, że skóra jest narządem czucia oraz pełni funkcję metaboliczną dla białek, węglowodanów, lipidów oraz niektórych witamin. Skóra jest jednocześnie zaangażowana w procesy odpornościowe organizmu.

Budowa skóry

Skóra składa się z naskórka, skóry właściwej oraz tkanki podskórnej. Poza skórą jako taką, możemy wyróżnić tak zwane przydatki skórne - gruczoły łojowe, potowe oraz mleczne jak i mieszki włosowe. Również paznokcie oraz włosy są wytworami skóry.

Naskórek jest zbudowany z komórek zwanych keratynocytami i ma pięć warstw. Najgłębiej położona jest warstwa podstawna, w której powstają komórki skóry. Następnie pierwotne keratynocyty niejako wędrują do wyższych warstw naskórka, ulegając po drodze różnicowaniu i dojrzewaniu, aż dojdą do powierzchni naskórka. Proces ten trwa zazwyczaj między 26 a 28 dni. Najwyżej, czyli na powierzchni skóry znajduje się warstwa rogowa, w której komórki są luźno połączone oraz pozbawione jąder komórkowych i ulegają systematycznemu złuszczaniu. Na powierzchni warstwy rogowej naskórka znajduje się płaszcz lipidowy, który wraz z keratyną jest odpowiedzialny za procesy wchłaniania i przenikania do głębszych warstw skóry właściwej i naskórka substancji rozpuszczalnych w wodzie lub w tłuszczach.

Naskórek jest połączony ze skórą właściwą za pomocą błony podstawnej. Jest to cienka warstwa komórek zbudowana głównie z różnych typów kolagenu oraz z włókien tkanki łącznej. Inne składniki błony podstawnej, takie jak na przykład integryny odpowiadają za stymulację podziału komórkowego, co ma istotne znaczenie w przebiegu procesów regeneracyjnych po uszkodzeniu naskórka i błony podstawnej.

Skóra właściwa znajduje się pod błoną podstawną i zbudowana jest głównie z tkanki łącznej. Znajdują się w niej naczynia krwionośne, nerwy oraz przydatki skóry. Włókna sprężyste kolagenu znajdujące się w skórze właściwej są odpowiedzialne na elastyczność skóry i ich degeneracja jest najważniejszą przyczyną powstawania zmarszczek, zmniejszenia elastyczności i wzrostu wrażliwości skóry.

Tkanka podskórna to w zasadzie komórki tłuszczowe poprzedzielane włóknami tkanki łącznej. W tkance podskórnej znajdują się również zakończenia gruczołów potowych, naczynia krwionośne oraz nerwy.

Małgorzata Kowalska
  • Stefania Jabłońska Sławomir Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.

dermatologia24.pl » Dermatologia » Skóra - budowa i czynności