Uszkodzenie porentgenowskie skóry

Uszkodzenie porentgenowskie skóry to wczesne lub późne uszkodzenie skóry prze promieniowanie jonizujące - takie jak promienie rentgenowskie czy promieniowanie radu. To, jak bardzo zaawansowane są zmiany zależy głównie od długości naświetlania, powtarzalności tego zabiegu, ale też od rodzaju użytych promieniowania oraz od miejsca narażone na działanie szkodliwego czynnika. Mianowicie - skóra w miejscu przylegania do kości jest bardziej wrażliwa na uszkodzenia. W skórze uszkodzeniu ulegają przede wszystkim naczynia krwionośne oraz tkanka łączna, jednak nie należy zapominać, że badania molekularne dowiodły, iż uszkodzeniu ulega DNA komórek.

Wśród odczynów porentgenowskich wczesnych wyróżnia się trzy stopnie zaawansowania. Stopień pierwszy jest skutkiem niewielkiego napromieniowania i występuje po kilku dniach do dwóch tygodni po zadziałaniu szkodliwego czynnika. Zmiany skórne mają charakter rumienia, który po kilu tygodniach zaczyna zanikać pozostawiając po sobie brunatne i łuszczące się przebarwienie. W obrębie owłosionej skóry głowy może dojść do przejściowego łysienia. W odczynie drugiego stopnia dają się zauważyć rumienie, obrzęki oraz pęcherze. Objawy choroby pojawiają się nieco wcześniej, niż w przypadku odczynu pierwszego stopnia a przebieg jest kilkumiesięczny. Niestety, zmiany są bardzo bolesne a jeżeli dotyczą owłosionej skóry głowy dochodzi do trwałego wyłysienia. Odczyn trzeciego stopnia jest najpoważniejszym powikłaniem napromieniowania. Na skórze po kilku dniach od kontaktu z promieniami dochodzi do powstania bolesnych pęcherzy i obrzęków, które zmieniają się w głębokie owrzodzenia. Rany goją się miesiącami a czasem nawet latami. Dawka promieniowania i czas naświetlania w tym przypadku jest bardzo duży.

Odczyn porentgenowski późny to sytuacja, w której zmiany na skórze utrzymują się bardzo długo. Dochodzi do tego w przypadku ciężkich odczynów trzeciego stopnia, ale też w przypadku częstych napromieniowań ze wskazań medycznych. Schorzenie to niejednokrotnie dotyka również personel medyczny stykający się z maszynami rentgenowskimi na co dzień. O właściwy odczynie późnym mówimy, gdy dochodzi do kumulacji małych dawek promieniowania, które pojedynczo nie wywołują objawów klinicznych. Skóra dotknięta tym procesem staje się twarda, przebarwiona lub odbarwiona. Na powierzchni pojawiają się teleangiektazje (małe zmiany naczyniowe) a sama skóra ma tendencję do pękania i nadmiernego rogowacenia. Pojawiają się zmiany zanikowe oraz niekiedy trudno gojące się owrzodzenia. W miejscu zmian skórnych może rozwinąć się rak - skóra staje się wtedy ciemniejsza i daje się wyczuć twardy naciek podstawy zmian.

Odczyny wczesne pierwszego i drugiego stopnia leczy się tak, jak oparzenia odpowiednich stopni. Natomiast odczyn trzeciego stopnia wymaga podania antybiotyku, by uniknąć wtórnego zakażenia rany. Miejscowo stosuje się maści heparynowe. Natomiast w przypadku ciężko gojących się owrzodzeń najlepszym rozwiązaniem wydaje się być zabieg chirurgiczny i przeszczep skóry w miejsce zmian.

Małgorzata Kowalska
  • Stefania Jabłońska Sławomir Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.

dermatologia24.pl » Uszkodzenia skóry » Uszkodzenie porentgenowskie skóry